Wat is sexting en grooming?

print
Naar aanleiding van het drama dat zich vandaag voltrok: Tiener pleegt zelfmoord in Ninove nadat naaktfoto van hem online verspreid wordt, wil ik even stilstaan bij Sexting en Grooming.

Onderstaande tekst is kopieer- en plakwerk van de website van Childfocus, en dus geen persoonlijke tekst, maar ik wil het probleem ook via deze weg onder de aandacht brengen en dit via de volledige tekst, en niet enkel een link naar de website van Childfocus, uitgebreid met sprekende video’s.

Het woord ‘sexting ‘ is een samentrekking van ‘sex’ en ‘texting’, Engels voor ‘seks’ en ‘sms’en’. Dit betekent dat jongeren (of volwassenen) pikante foto’s of naaktfoto’s van zichzelf doorsturen naar iemand anders, via sms, mail, webcam of op een andere manier. Meestal worden deze beelden enkel naar een partner gestuurd, maar soms ook naar iemand waarmee ze geen relatie hebben, of zelfs volstrekte vreemden. Wanneer is het problematisch en hoe ga je hier als ouder mee om?

Wat is sexting?

Jongeren gebruiken sociale media en andere ICT om te experimenteren op seksueel vlak: ze versturen seksueel getinte berichten/foto’s naar elkaar, ze poseren en flirten voor de webcam. Deze seksualiteitsbeleving is op zich niet problematisch. Toch zijn er bepaalde risico’s aan verbonden.

Waarom doen jongeren dat?

Als ouders is het vaak moeilijk te begrijpen waarom adolescenten dit doen. Jongeren kunnen verschillende redenen hebben om pikante foto’s van zichzelf door te sturen. Meestal past sexting bij het normale seksuele experimenteergedrag van jongeren binnen een relatie. Een aantal jongeren doet dit ook met volstrekte vreemden, omdat ze dit veiliger vinden. Het verzenden van de foto’s heeft dan als doel een vorm van seksuele aandacht naar zich toe te trekken en te bekijken hoe mensen hierop reageren. Soms zien we ook dat jongeren dit voor de grap of bij wijze van uitdaging onder vrienden doen.

Wanneer wordt het problematisch?

Veel gevallen van sexting zijn absoluut niet problematisch. De foto’s en beelden blijven immers binnen de vertrouwde omgeving waarin ze verstuurd werden en jongeren tonen voldoende respect naar elkaar toe om deze niet verder te verspreiden.
Maar het kan ook gebeuren dat dit vertrouwen wel wordt geschonden en beelden doorgestuurd worden of zelfs online worden geplaatst.

De ernst van de situatie zal dan afhangen van:

  • De aard van de foto’s: gaat het om foto’s in ondergoed of om seksueel expliciete beelden?
  • Is enkel het lichaam afgebeeld of staat ook het gezicht van de persoon in kwestie erop?
  • De intentie: waarom werden foto’s gemaakt? Staat het ‘slachtoffer’ helemaal achter de initiële beelden of ging het om dwang/slechte inschatting?
  • De schaal waarop de foto’s verspreid werden: een sms’je naar één persoon of publiek op Facebook?

Hoe reageer je als ouder?

  • Zorg dat ervoor dat je als ouder open staat voor het verhaal van je zoon/dochter. Het is inderdaad niet altijd evident om over seksuele onderwerpen te praten. Maar in dergelijke gevallen is het wel noodzakelijk om kalm te blijven en jouw kind te steunen. Vaak heeft het slachtoffer al heel wat moed bijeen verzameld vooraleer het zijn/haar verhaal vertelt.
  • Als ouder kan je eveneens een rol spelen in het verwijderen van de sexting-berichten. Help om de daders op te sporen en de verspreiding van het bericht te stoppen.
  • Pas samen met je zoon of dochter de privacy-instellingen aan van de sociale netwerksite.
  • Wanneer een sextingbericht moeilijk te verwijderen is, neem dan contact op met de lokale politie of met Child Focus.
  • Indien er klasgenoten of medeleerlingen betrokken zijn bij het incident, kan je best de school op de hoogte brengen.

Ouders en kinderen communiceren over online seksualiteit

Als ouder is het belangrijk om interesse te tonen in de online handelingen die je kind stelt.

Praten met je kind over wat zij of hij allemaal op het internet zoekt, wie hun online vrienden zijn, wat hun favoriete games zijn en naar welke websites ze vaak surfen en ja, ook het thema seksualiteit komt daarbij aan bod. Voel je je niet erg comfortabel om hierover een gesprek aan te knopen met je jongste? Child Focus geeft tips die dit al heel wat eenvoudiger maken.

Online seksualiteit, het op zoek gaan naar informatie, beelden of ervaringen van anderen rond dit thema, is iets wat gezien de groeiende seksuele leefwereld van jongeren op die leeftijd, perfect normaal is. Maar aan seks op internet zijn ook een aantal risico’s verbonden. Daar moeten we jongeren dus over inlichten, zodat ze hier bewust mee omgaan.

In dit onderdeel vind je tips waarvan je handig gebruik kan maken als je een gesprek met je kind wil aanknopen omtrent seksualiteit en internet.

Hoe pak ik dit aan?

  • Raadpleeg het Vlaggensysteem van Sensoa, een erg bruikbare tool die je even doet stilstaan bij wat ‘normaal’ en ‘grensoverschrijdend’ gedrag is.
  • Je hoeft geen serieuze setting te creëren om met je kind(eren) te praten. Je kan inspelen op een bepaalde gebeurtenis, een tv-programma, een artikel in de krant enz.
  • Neem elke vraag of opmerking van je kind serieus. Respecteer het als je kind op bepaalde zaken niet dieper wil ingaan.
  • Praat niet enkel over dingen die kunnen misgaan en risico’s, maar ook over interessante fora, websites, blogs enz.
  • Zorg dus dat je als ouder ook op de hoogte bent van kwalitatieve websites waar je kind info kan vinden over seksualiteit.
  • Laat je niet ontmoedigen als je tiener ‘afwezig’ lijkt, dit is misschien enkel een houding omdat het voor hen niet zo comfortabel voelt.
  • Creëer een vertrouwensband, zo zorg je ervoor dat je kind spontaan naar jou komt voor info.

Wat vertel ik rond online seksualiteit?

Maak van je kinderen kritische internetgebruikers:

  • Maak hen ervan bewust dat er veel onwaarheden op het web staan. Ook over seks.
  • Informeer zelf welke websites kwaliteit bieden rond seksualiteit en geef hen de links ook door.
  • Leg hen uit dat expliciete pornografische beelden fantasiebeelden zijn en dat alles daarin draait om lust en genot. Leg uit dat seks ook een uiting van liefde kan zijn tussen twee gelijkwaardige partners.
  • Maak hen duidelijk dat de media vaak een eenzijdig beeld ophangen van mannen en vrouwen. Dat de vrouw er vaak wordt afgeschilderd als ondergeschikt aan de man, terwijl dit in werkelijkheid niet zo is.
  • Leer hen dat bepaalde zaken (bv. porno) voor sommige mensen aanstootgevend zijn of verkeerd geïnterpreteerd kunnen worden. Je mag dit dus niet zomaar doorsturen.
  • Maak hen duidelijk dat seksuele grenzen verschillen. Er zijn bijvoorbeeld grote verschillen tussen jongens en meisjes in de beleving van seksueel getinte ervaringen op internet.

Foto’s en sexting

Kinderen en jongeren doen niets liever dan foto’s online plaatsen en delen met hun vrienden. Als ouder vraag je je wellicht soms af waarom jongeren daar nu precies zo dol op zijn.
Wat zijn de risico’s verbonden aan het delen van fotomateriaal in de cyberwereld?

Het e-safety team van Child Focus beschrijft de online etiquette die kinderen en jongeren kunnen hanteren wanneer ze online foto’s gaan posten.

Populariteit van online foto’s publiceren

De jeugd is tuk op het online verspreiden van beeldmateriaal (vakantiefoto’s, foto’s met vrienden, enz.).

Op die manier kunnen ze op een eenvoudige wijze hun vrienden, kennissen, familie enz. op de hoogte houden van de laatste gebeurtenissen. Omdat een beeld vaak meer zegt dan woorden, verkiezen jongeren veelal beeldmateriaal boven een tekstbericht.
Naast dit informatieve luik, hangt het ook een stuk samen met het versterken van hun online imago.

Aangezien het aanbod aan applicaties, sociale netwerksites en andere technologische evoluties zoals smartphones het alleen maar gebruiksvriendelijker en dus gemakkelijker maakt om foto’s te nemen, te delen, te liken, te taggen enz. draagt dit interactieve aspect bij tot een groeiend succesverhaal.

Het risico is dat men geen rekening houdt met de mogelijke gevolgen. Daarnaast wordt er niet altijd stilgestaan bij het recht op afbeelding.

Foto’s en sexting

Sexting betreft het versturen of online verspreiden van  seksueel getinte foto’s of berichten. Sexting lijkt initieel onschuldig, maar er zijn wel degelijk risico’s aan verbonden. Jongeren doen dit meestal omdat ze willen experimenteren met hun liefje, hun grenzen willen aftasten of soms ook voor de grap of als uitdaging. Heel veel sexting-situaties zijn absoluut niet problematisch omdat de foto’s binnen de vertrouwde relatie blijven waarbinnen ze verstuurd werden en omdat jongeren voldoende respect hebben en deze beelden niet verder verspreiden. Maar dit is helaas niet altijd het geval.

Maar wat als die foto’s toch verspreid worden?

Enkele tips voor ouders:

  • Stel je kind gerust, wees niet veroordelend. Hij of zij heeft er niet om gevraagd om op die manier online te verschijnen
  • Zit degene die de beelden verspreid heeft op school, sportclub, muziekacademie,… licht de directie/trainer/verantwoordelijke dan zeker in
  • Probeer een zicht te krijgen op de situatie (wanneer, naar wie en welke beelden zijn er precies verstuurd?)
  • De beelden worden het snelst verwijderd door de persoon die ze verspreid heeft. Lukt dit niet dan kan je dit melden op de website in kwestie.

Online dating en grooming. Hoe bescherm ik mijn kind?

Jongeren experimenteren graag op het net en kennen niet altijd hun eigen grenzen. Zo kunnen ze onbewust het slachtoffer worden van online grooming. Ook online daten is niet altijd even onschuldig. Het blijft uitkijken wanneer je online in contact komt met vreemden. Wat doe je als ouder als het toch misloopt?

Wat is grooming ?

Grooming is het proces waarbij een volwassene een kind benadert en manipuleert met het oog op seksueel contact.  De dader gaat hierbij doorgaans zeer manipulatief te werk en neemt zorgvuldig de tijd om het vertrouwen van het kind te winnen en een band op te bouwen. Geleidelijk aan wordt het kind zo aangezet tot seksuele handelingen. Grooming kan zowel tot online (vb. via webcam, chatberichten, mail) als offline (via een fysieke ontmoeting) seksueel misbruik misbruik leiden. Ook kan de dader beeldmateriaal aanmaken of verspreiden, waardoor het kind opnieuw slachtoffer wordt.

Ook tienerpooiers maken gebruik van grooming om slachtoffers te ronselen.

Is grooming strafbaar?

Sinds kort staat grooming in het strafwetboek aangeduid als een strafbaar feit, ook als het enkel online gebeurt. Ook zijn elementen die vaak deel uitmaken van het groomingproces zoals stalking, aanranding van de eerbaarheid en zedenschennis opgenomen in een wettelijke bepaling in de strafwetgeving en dus strafbaar. Het (laten) maken van seksuele beelden van minderjarigen valt dan weer onder de wetgeving rond kinderpornografie.

Wat kan je doen als je kind slachtoffer is van grooming?

Als slachtoffer van grooming of als naaste van het slachtoffer kan je klacht indienen bij de lokale politie in jouw buurt. Opdat de politie de zaak kan onderzoeken, is bewijsmateriaal belangrijk: e-mailverkeer, chatconversaties met uur en tijdstip, sms-berichten, foto’s, …
De psychische gevolgen van grooming mogen zeker niet onderschat worden. Naast het lichamelijk misbruik is vaak ook het vertrouwen en het zelfvertrouwen van de jongere erg geschonden. Psychologische hulp kan dus nodig zijn.

Jongeren en online dating

Tieners en pubers die hun eerste verliefde gevoelens krijgen, slagen vaak aan het experimenteren, zowel online als offline. Volkomen normaal, gezond zelfs!

Via sociale netwerksites of online dating applicaties (zoals Tinder) kunnen ze in contact komen met een potentieel nieuw lief. Deze spannende ervaringen online maken deel uit van het experimenteergedrag van je kind.

Hoewel het inderdaad geen goed idee lijkt dat je kind met een volslagen onbekende een fysieke afspraak maakt, is het goed om de tips in de volgende sectie door te nemen. Volgende richtlijnen komen van pas om je kind op een positieve manier in te lichten over de do’s en don’ts wanneer het om online ontmoetingen gaat.

Preventie en mediawijsheid binnen het gezin

  • Je kan als ouder preventief te werk gaan door met je kind te praten over hoe het zich online het best gedraagt en profileert. Als mediaopvoeding en een open dialoog centraal staan, krijgen fenomenen zoals online grooming of slechte ervaringen veel minder kans.
  • Bespreek het fenomeen ‘grooming’ met je kind. Leg uit wat het is en wijs hen op het manipulatieve karakter van de dader en zijn of haar activiteiten.
  • Waarschuw hen voor de risico’s van een persoonlijke ontmoeting. Als ze dan toch willen afspreken nemen ze best iemand mee en doen ze dit best op een openbare plaats waar er veel mensen zijn.
  • Leer hen ‘nee’ te zeggen en weg te klikken als iemand hen ‘benadert’ op een manier die ze niet prettig vinden.
  • Vertel dat ze met iemand moeten praten (met jou bijvoorbeeld) als ze iets gezien of meegemaakt hebben waar ze zich ongemakkelijk bij voelen.
  • Spreek af dat ze geen foto’s en filmpjes op het internet plaatsen, waar ze later spijt van zouden kunnen krijgen, of die als een seksuele uitnodiging geïnterpreteerd kunnen worden. Raad hen ook seksuele suggestieve nicknames of e-mailadressen af.
  • Leg hen uit waarom ze nooit telefoonnummers en adressen aan onbekenden mogen doorgeven.
  • Zorg dat je af en toe in de buurt bent als je kind online gaat. Je kind in de zetel met de tablet of smartphone? Helemaal prima ! Enkel online als ze alleen in hun kamer zijn? Toch niet zo’n goed idee.

Daarnaast kan ook Child Focus helpen. Je kan Child Focus bereiken via 116 000 of clickhelp@childfocus.org.

Geef een reactie

  • Abonneer je op deze website d.m.v. e-mail

    Voer je e-mailadres in om je in te schrijven op deze website en e-mailmeldingen te ontvangen van nieuwe berichten.